Ethiopië

Driver Hab en gids Abebe waren al vroeg paraat om ons naar de zuidoostelijke cluster van kerken te brengen. Van deze groep van 4 kerken is eigenlijk enkel de Bet Amanuel oorspronkelijk opgevat als kerk, het is de enige met de correcte oost-west oriëntering, de andere gebouwen waren oorspronkelijk werelds en zijn later door de clerus ingenomen.

Je benadert dit complex via een smalle gleuf in de rots, ‘het pad naar de hemel’, je kruist de rivier de Jordaan. Remember dit alles is een remake van Jeruzalem, je vindt in Lalibela dus niet enkel de Jordaan, maar ook de graven van Christus, van Abraham, Isaak en Jacobus, zelfs van Adam en Eva.

Een bruggetje over een diepe sleuf brengt je naar wat vandaag de dubbelkerk Bet Gabriel Rufael heet, maar oorspronkelijk, reeds in de 7de eeuw een soort versterkt Aksumeens paleis zou geweest zijn. Een deel van Rufael is ingestort.

Via een opeenvolging van smalle sleuven en tunnels, bereik je Bet Merkorios.  Een 36 m lange stikdonkere tunnel wordt de weg naar de hel genoemd,  alhoewel de hel 7 maal donkerder is. Je mag geen licht maken om het effect niet te verstoren.

Bij de zogenoemde Merkorios kerk zijn enkel- en halsboeien gevonden en een gong, dit  zou dus een gevangenis of gerechtsgebouw kunnen geweest zijn. Op de bewaarde fresco’s zouden de Drie Wijzen afgebeeld zijn, maar ze houden een kruis vast, dus dat klopt niet. Je moet hier altijd een beetje sceptisch blijven bij alle verhalen. Eigenlijk zijn die meer legende dan geschiedenis. Van hieruit leidt een onderaardse gang naar de enige echte kerk in deze cluster, Bet Amanuel.

Bet Amanuel is de meest verfijnde kerk, in Aksumenische stijl. Alhoewel dit een monolithische sculptuur is, lijken de muren gebouwd met verschillende lagen. Hier wordt een gebouwde constructie nagebootst. Een trap leidt naar een bovenliggende galerij. Een ondergrondse gang verbindt de kerk met Bet Merkorios, vandaar de idee dat dit een privé kapel geweest is.

Bet Abba Libanos is uitgehouwen in een rots façade, enkel het dak en de vloer zijn nog met de rots verbonden. Zij zou volgens de legende door Lalibela’s vrouw, Meskel Kebra, uitgehouwen zijn in één nacht. Alhoewel ze de hulp van engelen kreeg is de kerk toch niet helemaal voltooid geraakt.

We wandelen terug naar de dorpskern, we hebben de rotskerken nu wel gezien, voor een lunch. Onderweg pikken we het zoontje van gids Abebe op langs de kant van de weg. Zijn oudste zit in de kleuterklas, de jongste blijft achter, de gemeenschap let wel op hem. Ook zijn echtgenote komt nu thuis, zij is secretaresse bij een overheidsdienst. We worden uitgenodigd voor een koffie bij hen thuis na de lunch. Een soepje en wat home made bread in restaurant Kana.

En dan bezoek aan het huis van gids Abebe. Een kleine kamer, het beddengoed aan de kant, gezellige zitjes rond een houtskool komfoortje waarop mevrouw de verse bonen roostert. Met één hand door de bonen roerend, en met de andere het zoontje bij de borst houdend. Een lange koffiesessie, met heerlijk vers gebrande koffie en een boeiende conversatie, over de familie, het dorpsleven, hun ambitie om ooit een eigen huis te bouwen, over de lokale economie, over de politiek en de eeuwige latente spanning in dit land tussen de etnische groepen.

In de namiddag staat een fikse wandeling naar een top van de berg Abune Yosef (op 3150 m) op het programma. Gelukkig brengt de chauffeur ons een heel eind weegs.

Op de bergflanken hebben de boeren terrassen gebouwd, de kleine stukjes landbouwgrond liggen geploegd, klaar om ingezaaid te worden voor het regenseizoen (tef, sorghum, koren), vrouwen hoeden kleine kuddes schapen, mensen drijven hun lastezels naar het dorp. Overal hangt de frisse geurt van de eucalyptus. Een koppel lammergieren cirkelt boven ons hoofd. Wacht nog wat jongens, we leven nog. Op de top ligt een kloostertje, hier dachten de monniken dicht genoeg bij God te zijn.

De bouw van de rotskerk werd aangevat door King Lalibela himself, maar voltooid door neef Na’akuto Na’ab, die daardoor matuur genoeg bevonden werd om de troon over te nemen. Wij genieten hier vooral van het buitengewone 360gr panorama. We zien zelfs de 100 km ver verwijderde westelijke rand van het Afrikaanse Rift Systeem.

Genoeg gezien en beleefd vandaag. Morgen vliegen we naar Gondar.